Cilt Lekeleri Prof Dr Kutlu Sevin

Cilt Lekeleri

Cilt lekeleri deri renginden daha açık ya da daha koyu olmak üzere iki şekilde görülebilir. Cilt lekeleri koyu renkli ise, daha çok bazı iyi huylu cilt benleri, cilt kanseri (Melanom), güneş lekeleri, gebelik lekeleri, çiller, mantar hastalıkları akla gelebilir.

Bu cilt lekeleri yaşamımızı tehdit etmemekle birlikte bir takım kozmetik ya da estetik problemlere sebep olabilir, hatta bazı kişilerin sosyal yaşamını da etkileyebilen bir takım psikolojik problemlere yol açabilir.

Bu tip cilt lekeleri bazen ilaçlarla tedavi edilirken, bazıları ise kimyasal peeling yani cilt soyma ya da dermabrazyon ile düzelmekte, bazılarına lazer, kriyoterapi (dondurarak tedavi), koterizasyon gibi işlemler uygulanabilmektedir. Yapılacak bu işlemin deneyimli uzman doktorlar tarafından yapılması alınacak kozmetik sonucun kalitesini etkilemektedir.

Sıklıkla karşılaştığımız yüzde oluşan cilt lekeleri arasında koyu lekelerden biri de gebelik lekeleridir. Kadınlarda yaygın olarak gebelik, doğum kontrol hapı veya östrojen hormonu kullanılması ile ortaya çıkabilir. Bu tip lekeler erkeklerde de görülebilirr. En çok alın, yanak ve dudak üzerinde oluşabilir. Bu tip lekelerde öncelikle doğum kontrol hapları kesilmeli, güneşe olabildiğince maruz kalınmamalı, şapka ve güneşten koruyucular kullanılmalıdır. Tedavide hidrokinon, azeleik asit veya kojik asit gibi kimyasal renk açıcılar veya günlük uygulanan peeling kremleri kullanılabilir. Ayrıca ek olarak kimyasal peeling ya da dermabrazyon uygulanabilir.

Güneşin zararlı etkisiyle oluşan güneş lekeleri ve güneşe maruz kalındığında artan çiller de kimyasal peeling, kriyoterapi ve lazer ile tedavi edilebilir. Ciltte oluşan benlerin gelişim nedeni tam olarak bilinmemekle beraber bu benlerin sayısı genellikle kalıtsal olarak belirlenir ve birkaç taneden düzinelerceye kadar varabilir. Genellikle erken çocukluk yaşlarında ortaya çıkmaya başlar ve ergenlik çağında sayıları hızla artar. Başlangıçta küçük yassı noktalar şeklinde ortaya çıkar, daha sonra çapları büyüyebilir. Yıllar geçtikçe yüzeyden kabarık hale gelebilir ya da düz kalabilir. Benlerin yüzeyi pürüzsüz, pürtüklü, hatta böğürtlen benzeri olabilir, üzerlerinde kalın koyu renkli kıllar bulunabilir. Rengi deri renginden daha koyu renklere kadar uzanan bir çeşitlilik gösterebilir.

Melanom cilt benlerine benzer görüntüde olabilen çok kötü huylu bir cilt kanseridir. Melanomların %30'u benlerin üzerinde, %70'i de normal deride gelişir. Çok sayıda ben olması melanom gelişme riskini arttırr. Özellikle 75'in üzerinde beni olan kişiler melanom açısından sıkı takip edilmelidirler. Ayrıca açık ten rengine sahip olmak, ailede melanom bulunması,uzun yıllar güneşte kalmak riski arttıran faktörlerdir. Bir deri beni birden bire ortaya çıktıktan sonra hızla büyür kabarıklaşırsa, boyutu 6mm 'nin üzerinde ise, oldukça koyu kahve veya siyah renkte ise, içinde birden fazla renk barındırıyorsa, sınırları düzensiz, girintili çıkıntılı ise, kanama oluyorsa hemen plastik cerraha başvurulmalıdır.

Cilt kanserlerinden korunmanın yolu güneşten sakınmaktır. Özellikle güneşin yer küreye dik geldiği 10.00 -15.00 saatlerinde güneşe çıkmamak, 15 koruyucu faktörden yüksek güneşen koruyucuları kullanmak gerekir.

Cildin beyazlaşması ile seyreden hastalıklar ise vitiligo mantar hastalığı, hassas ciltli çocuklarda görülen beyaz lekelenmelerdir. Ayrıca bazı beyaz lekeler doğuştan itibaren de mevcut olabilir. Vitiligo deriyi boyayan maddenin (pigment ) kaybı nedeniyle, cildin beyazlaşması ile seyreden bir hastalıktır. Vitiligo vücudun herhangi bir yerini tutabilir. Bu hastalık otoimmün bir hastalıktır. Vitiligo bulunan hastaların çoğu sağlıklı olmasına rağmen bazı hastalarda guatr hastalığı gibi otoimmün hastalıklar vardır.

Tinea versicolor deri yüzeyindeki bir mantarın aşırı üremesi ile oluşan yaygın rastlanılan bir deri hastalığıdır. Bu aşırı gelişim deride beyaz veya kahverengi renk değişikliğine ve pullanmaya neden olur. Tinea versicolor sürülen veya ağızdan alınan ilaçlarla tedavi edilir. Lokal uygulanan tedaviler deriye uygulanan şampuan, krem ve losyonlar şeklinde olabilir. Bir çok ağızdan alınan tedavi tinea versicoloru başarılı bir şekilde tedavi eder. Fakat yan etkileri ve diğer ilaçlarla etkileşimi yüzünden bu ilaçlar Dermatoloji uzmanlarının kontrolünde kullanılmalıdır. Uygulanan her tip tedaviden sonra derinin rengindeki değişiklik deri rengi normale dönene kadar aylarca kalır.

Pitriasis alba çocuklarda özellikle yüz bölgesinde üzeri hafif kepekli beyaz lekeler şeklinde görülür. Hastalığın temel nedeni bilinmemekle beraber, atopik bünyeye sahip olmak ve derinin kuru olmasının hastalığın gelişiminde rol oynasığı düşünülmektedir. Hastalığın tedavisinde kortizonlu krem ve nemlendiriciler kullanılır.