Doğumsal Anomaliler Dudak Damak Yarığı
Dudak damak yarığı oluşumunda genellikle bir sebep bulunamaz. Gebelik sırasında
alınan ilaçlar, röntgen ışını, stres, merdivenden düşme gibi travmalar veya
geçirilen bazı virütik hastalıklar, etyolojide suçlanmıştır. Ayrıca hastalığın
kalıtımla da geçme olasılığı vardır. Dudak damak yarıkları 700-1000 doğumda
bir görülebilir. Yarıklı çocukların çoğunda başka bir doğumsal defekt veya
anomali saptanmaz.
Hastaların çoğu zeka ve yetenek bakımından normaldir. Yarıklı çocuklarda
orta kulakta sıvı koleksiyonu - seröz otitis media - riski fazladır. Tedavi
edilmezse kulak infeksiyonlarına ve sonuçta işitme kaybına neden olabilir.
Yarıklı çocukların çoğunda diş anormallikleri- eğri diş, eksik veya fazla
diş gibi - görülebilir.
Dudak damak yarıklı çocukların tedavisnde bu konuda uzmanlaşmış kişileri
tercih etmek gerekir. Yapılacak hatalı ameliyatlar, sonraki düzeltmeleri
imkansız hale getirebilir, çocuk bu sakatlığı ömür boyu çekebilir. Bebek
6-10 haftalık olduğunda dudak yarığı ameliyat edilir. Bebeğin anesteziden
zarar göremeyecek belli bir ağırlığa ulaşması (4.5 kg.) için bu süre beklenir.
Damak yarığı ameliyatı ise, 6-18 aylık devrede yarık derecesine göre yapılır.
Erken ameliyat edilen damakta ameliyat nedeni ile oluşan skar dokusu üst
çene ve yüz gelişimini olumsuz etkileyebilir. Daha geç ameliyat edilirse
bu defa çocuk yarık damak ile konuşmayı öğrenir ve damak onarıldıktan sonra
konuşmanın düzelmesi zorlaşır.
Yarık dudaklı çocuklarda dudakta ameliyat sonrası kalan izlerin düzeltilmesi
için daha ileri yaşlarda ek ameliyat gerekebilir. On ila 20 yaş arasındaki
çocuklarda nefes almayı veya görünümü düzeltmek için burun ameliyatı gerekebilir.
Özellikle iki taraflı dudak yarığı olan çocuklarda kolumella adı verilen
her iki burun deliğinin arasındaki kısım kısa ise uzatma ameliyatı okula
başlamadan önce 6 yaş civarında yapılır. Dudak yarıklarında ayrıca ergenlik
devresinden sonra 18 yaş civarında burun gelişimini tamamladıktan sonra
burun ucundaki kıkırdak ve yumuşak doku şekil bozukluklarının (buna yarık-dudak
burnu denir) düzeltilmesi ameliyatı yapılır. Bu ameliyatın kıkırdak yapıların
daha iyi şekillendirilebildiği açık rinoplasti ile yapılması tercih edilir.