Tendon Kesisi El Yaralanması
Tendon kesisi ve
sinir kesisi olan el
yaralanması tedavisi ayrı bir önem kazanmaktadır.
Tendon kesisi
veya
sinir kesisi bu konuda tecrübeli uzman kişiler tarafından
yapılmalıdır. Aksi halde zamanında tedavi edilmeyen kesilerin belli bir
süre sonra tedavi şansı ortadan kalkmaktadır. Örneğin zamanında tedavi edilemeyen
sinir kesiği, bağlı olduğu kas içinde bulunan sinir-kas kavşağında geri
dönmeyen tahribata neden olmaktadır. Bu süre en fazla 2 yıldır. Başka bir
deyişle sinir liflerinin ilgili kasa en geç 2 senede ulaşması gerekir. Tedavide
en onemli konu, tüm tedavi yöntemlerinin göz önüne alınarak her yaralanmaya
göre en uygun olanın seçilmesi şeklindedir.
Hiç bir
el yaralanması diğerine benzemez. El yaralanmalarında
amaç, ele en yüksek oranda eski işlevlerini kazandırmaktır. Tendon, kas
ile kemik arasında uzanan fibröz beyaz renkli şerit ya da bant şeklinde
yapıdır. Kasın kasılmasıyla oluşan hareket kuvvetini tendon kemiğe
aktarır. Kemik ise bağlı olduğu eklem yoluyla hareket eder. Tendon kesildiği
zaman bu hareket oluşmaz. Ancak bu hareketin kemiğe iletilmesinde başka
faktörler de etkili olabilir.
Ameliyat:
Eldeki yaralanmanın şiddetine göre tendon onarımı hemen ya da bir süre sonra
(elektif) yapılabilir. El ameliyatları kansız ortamda yapılmalıdır. Bu sayede
elin karmaşık yapıları birbirinde ayrılır ve sağlıklı bir ameliyat yapılabilir.
Elde tendonlar 2 ana gurupta toplanır.
Ekstansör
tendon ve
fleksör
tendon. En kaba tarifiyle fleksör tendon parmakları kapatır, ekstansör
tendon parmakları açar. Ameliyat öncesinde çok iyi bir el muayenesi yapılarak
hangi tendon sinir ya da damarların kesik olduğu saptanmalıdır.
Ameliyatta kesilen tüm oluşumlar uygun dikiş malzemeleriyle dikilir. Tendonların
parçalandığı doku kayıplarıyla birlikte olan yaralanmaların tedavisi daha
da zordur. Erken devrede vücudun başka bölgelerinden alınan tendon greftleri
ile tendon onarılır.
Ameliyat sonrası:
Ameliyat sonrasında pansumanla sarılan elin tendon ve
sinir iyileşene
kadar bir süre hareketsiz tutulması gerekir. Ancak belli bir süre sonra
ilgili eklemlere pasif hareket başlatılır. Bu hareket tendonun etraf dokulara
yapışmasını önler ve, tendonun yolu üzerindeki eklemlerin çalıştırılarak
sağlığını kazanmasını amaçlar.
Sonraki devre ise cerrahın belirleyeceği sürede başlatılan aktif hareketlerdir.
Aktif hareket, hastanın istemli olarak tendonu, dolayısıyla ilgili parmakları
veya eli oynatmasıdır. Ameliyat sonrasında hasta Fizik Tedavi uzmanı ile
birlikte takip edilir. Tendon üzerinde yeterli iyileşme olmadan erken devrede
hareket uygulanması kopmalara neden olabilir bu nedenle ameliyat sonrası
takip önem kazanır.